Lathalain

“Sabayan natin ang kaya ng lalaki. Babae tayo….hindi tayo babae lang.”

Ito ang nagliliyab na pahayag ng isang dalagitang nakaranas ng diskriminasyon sa larangan ng pampalakasan. Sa bawat salitang kanyang binitiwan ay tila may apoy na unti-unting tumutupok sa lumang paniniwalang ang kababaihan ay nilikhang manatili lamang sa anino ng kalalakihan.

Sa makabagong panahon, maraming kababaihan ang nangangarap maging guro, doktor, abogado, o maging isang Miss Universe. Ngunit may isang dalagitang piniling tahakin ang landas na matagal nang binabakuran ng mga stereotype. Ang nais niya ay maging isang bombero, isang bomberong handang sumuong sa naglalagablab na panganib at sabay na apulahin ang apoy ng diskriminasyon na patuloy na sinusunog ang dignidad ng kababaihan.

Siya si Julienne Sheen C. Fresnova, na tampok sa school publication na Ang Sayap.

“Mahirap kasi it is known to be a man-dominated field. I faced a lot of struggles. Akala siguro nila hindi ako makakasabay dahil babae lang ako, but I proved them wrong.”

Ang kanyang mga salita ay tila batingaw na gumising sa lipunang matagal nang nakabingi sa sigaw ng pagkakapantay-pantay. Pinatunayan niyang ang tapang ay walang kasarian at ang pangarap ay walang itinakdang mukha.

Ayon sa makatotohanang resulta ng Programme for International Student Assessment (PISA), humigit-kumulang 70.5% ng mga kababaihan ang nakararanas ng iba’t ibang anyo ng bullying. Ipinakikita nito na kahit umuusad na ang panahon, may mga pag-iisip pa ring nakagapos sa lumang tanikala ng diskriminasyon. Habang sumusulong ang teknolohiya, tila may mga pusong nananatiling nakakulong sa lumang paniniwalang ang babae ay mahina at laging nasa likuran. Kung tunay lamang na mauunawaan ng lahat ang Teoryang Feminismo, na nagsasaad na ang kababaihan ay nararapat magkaroon ng pantay na karapatan, oportunidad, at pagtrato tulad ng kalalakihan, marahil ay hindi na magiging kasalanan ang maging babae. Sa halip, ang kasarian ay magiging pakpak na magpapalipad sa bawat pangarap, at hindi kadenang pipigil sa paglipad nito.

Ngunit hindi lahat ng inaapi ay nananatiling tahimik. May mga kababaihang pinipiling maging apoy kaysa abo—tulad ni Julienne. Pinatunayan niya ang kanyang kakayahan nang makamit niya ang Top 6 sa Final Order of Merit at Top 4 sa BSPA Academic Standing. Ang bawat medalya at pagkilala ay nagsilbing gatong sa apoy ng kanyang determinasyon at liwanag na gumagabay sa iba pang kababaihang nangangarap ding magsuot ng uniporme ng isang bombero.

Ang kasarian ay hindi pader na humahadlang sa tagumpay kundi isa lamang pintuang kayang buksan ng tiyaga, sipag, at tapang. Sapagkat ang apoy ng pangarap ay hindi namimili ng babae o lalaki, ito’y nagliliyab sa sinumang may lakas ng loob na sundan ang sariling mithiin.

Munting bahay. Payak na buhay. Manipis na pitaka. Matayog na pangarap.

Habang pilit siyang ibinabagsak ng kahirapan, lalo naman siyang tumitibay. Sapagkat ang pinakamaningning na tagumpay ay kadalasang nagsisimula sa pinakapayak na pamumuhay.

Ito ang kwentong pinatunayan ni Julienne Sheen C. Fresnova, isang mag-aaral ng Bachelor of Science in Fire Protection Administration (BSFPA) na nagtapos bilang Top 6 sa Final Order of Merit at Top 4 sa BSPA Academic Standing. Sa kabila ng mga pagsubok sa buhay, pinili niyang gawing hagdan ang kahirapan sa halip na maging tanikala ng kanyang kinabukasan.

Sa Pilipinas, milyon-milyong pamilya ang patuloy na nabubuhay sa ilalim ng linya ng kahirapan. Ayon sa Philippine Statistics Authority (PSA), 52% ang poverty incidence sa bansa, na nagpapakitang marami pa ring Pilipino ang hirap matugunan ang kanilang pangunahing pangangailangan. Ang kahirapan ay hindi lamang kakulangan sa kita, kundi kakulangan din sa oportunidad.

Ngunit sa bawat estadistika ay may mga kwentong nagbibigay ng pag-asa. Isa rito si Julienne, na nagpamalas na ang sipag, disiplina, at determinasyon ay maaaring maging sandata laban sa kahirapan. Ang kanyang tagumpay ay patunay na ang edukasyon ay nananatiling isa sa pinakamakapangyarihang daan tungo sa pag-ahon sa buhay.

Kaakibat nito ang layunin ng Sustainable Development Goal (SDG) 1: No Poverty, na wakasan ang kahirapan sa lahat ng anyo nito, at SDG 4: Quality Education, na nagsusulong ng de-kalidad at inklusibong edukasyon para sa lahat. Sa Pilipinas, katuwang ng adhikaing ito ang mga ahensiya tulad ng Department of Social Welfare and Development (DSWD) sa pamamagitan ng mga programang tumutulong sa mahihirap na pamilya, ang Department of Education (DepEd) sa pagpapalawak ng akses sa edukasyon, at ang Commission on Higher Education (CHED) na nagbibigay ng mga scholarship upang mas maraming kabataan ang makapagpatuloy sa kolehiyo.

“Hindi po hadlang ang kahirapan sa pag-abot ng ating pangarap”—ipinagmamalaking tugon ni Fresnova.

Ang tunay na sukatan ng tagumpay ay hindi ang laki ng yaman, kundi ang tibay ng loob na bumangon sa kabila ng kahirapan. Kung may mga kabataang tulad ni Julienne Sheen C. Fresnova na patuloy na lumalaban para sa kanilang mga pangarap, nananatiling buhay ang pag-asang balang araw, ang kahirapan ay hindi na magiging hadlang kundi bahagi na lamang ng kwentong kanilang nalampasan.

“Bisaya…?”

Pabirong sambit ng isang binata. Ngunit sa likod ng simpleng salitang iyon ay nakatago ang isang mapait na katotohanan, sa mata ng iilan, kapag galing ka sa Mindanao, tila mas maliit ang iyong halaga.

Sa mundong puno ng panghuhusga, tumindig si Julienne Sheen C. Fresnova, isang babaeng nangarap maging bombero at hindi nagpadaig sa diskriminasyon.

Lumaki si Fresnova na dala ang pangarap na tahakin ang isang propesyong matagal nang kinikilalang dominado ng kalalakihan ang— pagiging bombero.

Ngunit bago pa man niya mapatunayan ang kaniyang kakayahan, kinailangan muna niyang harapin ang mga mapanghusgang tingin.

“They judge me because of my Bisaya roots.”

Isang pahayag na hindi lamang nagsasalaysay ng kaniyang karanasan, kundi ng karanasang dinaranas ng marami pang taga-Mindanao na hinuhusgahan dahil lamang sa kanilang pinagmulan. Hindi niya hinayaang ang mga panghuhusga ang magsulat ng kaniyang kinabukasan.

Sa halip, ginawa niya itong gatong upang lalo pang magsikap.

Si Julienne ay nagtapos sa Dilangalen National High School at kalaunan ay kumuha ng kursong bachelor of science in fire protection BSFPA Program sa Philippine Public Safety Academy (PPSA), Pagdating niya roon agad-agad siyang nakatanggap ng pangmamaliit mula sa kanyang kasamahan.

Kapag ang isang tao ay hinuhusgahan dahil lamang sa kaniyang lengguwahe o pinagmulan, hindi siya ang tunay na nababawasan, kundi ang pananaw ng mga taong tumitingin sa kaniya.

Sapagkat ang tunay na pagkatao ay hindi nasusukat sa punto ng pananalita, kundi sa lalim ng paninindigan.

At marahil ang mas mahalagang tanong ay hindi kung taga-saan ang isang tao, kundi kung hanggang saan siya kayang dalhin ng kaniyang pangarap.

“Bisaya…?”

Marahil para sa iba, isa lamang itong salita.

Ngunit para sa mga tulad ni Julienne, isa itong paalala ng mga paghamak na kailangan niyang lampasan. At sa bawat tagumpay na kaniyang naaabot, unti-unti ring nasusunog ang lumang paniniwalang may rehiyong mas mataas kaysa sa iba. Ngayon Isang ganap na bombero na si Julienne, isang hinahangaan at tinitingala ng mga kabataan.

Ang pinagmulan ay hindi kailanman naging sukatan ng halaga ng isang tunay na sukatan ay ang tapang na tumindig, ang sipag na magsikap, at ang paninindigang patuloy na lumalaban sa kabila ng lahat.